Image

ຄຳວ່າ: “ພັນສາ” ໄດ້ແກ່ “ປີ ຫຼື ລະດູຝົນ” ພາຍໃນໜຶ່ງປີມີ 4 ເດືອນ ແຕ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ພຣະສົງສາມະເນນຈຳພັນສາເປັນເວລາ 3 ເດືອນຄື ເລີ່ມແຕ່ແຮມ 1 ຄ່ຳເດືອນ 8 ລາວ ເຖິງຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 11.
ຄຳວ່າ: “ອອກ” ໄດ້ແກ່ “ການອອກຈາກເຂດຈຳກັດ ຫຼື ອອກຈາກເຂດວັດໄປພັກແຮມບ່ອນອື່ນໄດ້” ຈິ່ງເອີ້ນວ່າບຸນອອກພັນສາ ເຊິ່ງເປັນບຸນປາງໜຶ່ງໃນຮີດ 12 ຂອງລາວເຮົາ. ເພື່ອເປີດໂອກາດໃຫ້ແກ່ພຣະສົງສາມະເນນໄດ້ກະທຳກິດຂອງພະສາສະນາ ເຊັ່ນ: ໄປເທດ, ໄປສັ່ງສອນປະຊາຊົນ, ບວດລູກຫຼານຊາວບ້ານເພື່ອສືບຕໍ່ອາຍຸພຸດທະສາສະນາ ແລະ ໄປຢ້ຽມຢາມຍາດຕິພີ່ນ້ອງ, ອຸປະຊາອາຈານເປັນຕົ້ນ.
ກ່ອນຈະອອກພັນສາພຣະສົງຕ້ອງປະວໍຣະນາຕົນເອງກ່ອນ ເຊິ່ງຄຳວ່າ: “ປະວໍຣະນາ” ແປວ່າ: “ການເປີດໂອກາດໃຫ້ພຣະສົງວ່າກ່າວຕັກເຕືອນກັນໄດ້” ເພາະວ່າເມື່ອອອກພັນສາແລ້ວຕ່າງຄົນຕ່າງໄປ ບາງເທື່ອອາດຈະມີຜູ້ເຮັດຜິດລະບຽບວິນັຍ! ພຣະສົງຜູ້ມີເຈຕະນາດີກໍ່ຈະສາມາດຕັກເຕືອນເຊິ່ງກັນ ແລະກັນໄດ້. ຂອບເຂດການປະວໍຣະນາ ກໍາໜົດແຕ່ແຮມ 1 ຄ່ຳເດືອນ 11 ຮອດມື້ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 12 ລາວ.
ການເຮັດບຸນແມ່ນເລີ່ມແຕ່ພຣະສົງສາມະເນນ ຈະຕື່ນແຕ່ເຊົ້າ ຕີກອງເດິກ, ໄຫວ້ພຣະສູດມົນພ້ອມກັນ ແລ້ວກ່າວຄຳປະວໍຣະນາອອກພັນສາ ໃນມື້ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 11 ສ່ວນຝ່າຍຄະລືຫັດ ສັດທາຊາວບ້ານກໍ່ກຽມຕົວມາກະທຳບຸນກຸສົນ ກຽມອາຫານຫວານຄາວ, ມາໃຫ້ທານ, ຮັກສາສິນ, ຟັງທັມຮ່ວມກັນທີ່ວັດ.
ໃນມື້ຂື້ນ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 11 ສັດທາຊາວບ້ານ ແລະ ພຣະສົງສາມະເນນຮ່ວມກັນສ້າງເຮືອໄຟຂຶ້ນໃນເຂດວັດບ່ອນທີ່ເຫມາະສົມ ພໍຮອດຕອນຄ່ຳກໍ່ນຳປະທີບນ້ຳມັນ, ດອກໄມ້ທູບທຽນມາຈູດໄຕ້ບູຊາພຣະຣັດຕະນະໄຕຣ ບາງບ່ອນຢູ່ໃກ້ແມ່ນ້ຳກໍ່ເຮັດເຮືອໄຟແລ້ວນຳໄປໄຫລນ້ຳ ຖືວ່າການບູຊາປະທີບນ້ຳມັນນັ້ນມີອານິສົງຫຼາຍ. ດັ່ງມີຕົວຢ່າງວ່າ: ພຣະອານຸຣຸດທະເຖຣະ ເປັນພຣະສາວົກທີ່ໄດ້ຮັບຍົກຍ້ອງວ່າເປັນພຣະອໍຣະຫັນຜູ້ມີຕາທິບ ເບິ່ງກ້ວາງເຫັນໄກໄດ້ ເພາະອານິສົງຖວາຍປະທີບໃນເມື່ອກ່ອນ. ນອກນັ້ນຍັງມີເລື່ອງເລົ່າຫຼາຍເລື່ອງທີ່ກ່ຽວກັບການບູຊາໄຟ ໄຕ້ປະທີບ, ໄຫຼເຮືອໄຟ ໃນມື້ອອກພັນສາ:
ເລື່ອງທີ 1 : ເພື່ອເປັນການສະແດງອອກເຊິ່ງຄວາມກະຕັນຍູຕໍ່ຜູ້ມີພະຄຸນ ເຊັ່ນ: ຕໍານານແມ່ກາເຜືອກ ເພື່ອລະນຶກເຖິງບຸນຄຸນແມ່ທີ່ໃຫ້ກຳເນີດເກີດມາ ເຮົາຈິ່ງນິຍົມຝັ້ນຝ້າຍຕີນກາ ຈູດບູຊາແມ່ກາເຜືອກ ແລະຮອຍພຣະບາດ.
ມີເລື່ອງເລົ່າກັນມາວ່າ: ເມື່ອຄັ້ງດຶກດໍາບັນຍັງມີພະຍາກາເຜືອກ ສອງຜົວເມຍ ເຮັດຮັງຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້ໃນປ່າຫິມະພານ ຮີມຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ຢູ່ມາມື້ໜຶ່ງພະຍາກາເຜືອກສອງຜົວເມຍ ໄດ້ອອກໄປຫາອາຫານ ຂະນະນັ້ນໄດ້ເກີດລົມພະຍຸມາພັດຮັງກາ ເຮັດໃຫ້ໄຂ່ກາຕົກກະຈັດກະຈາຍໄຫຼໄປຕາມແມ່ນ້ຳ ເມື່ອລົມພາຍຸສະຫງົບລົງ ແມ່ກາໄດ້ກັບມາຫາຮັງກໍ່ຮູ້ວ່າຮັງ ແລະ ໄຂ່ໄດ້ໄຫຼນ້ຳໄປໝົດແລ້ວ ດ້ວຍຄວາມອາໄລຮັກລູກແມ່ກາໄດ້ຂາດໃຈຕາຍແລ້ວໄປເກີດເປັນພຣົມ ຢູ່ໃນພຣົມມະໂລກ ມີນາມວ່າທ້າວພະກາພຣົມ ສ່ວນໄຂ່ກາທັງ 5 ໄຫຼໄປຕາມກະແສນ້ຳ ໜ່ວຍທີ 1 ແມ່ໄກ່ໄດ້ເອົາໄປຟັກ, ໜ່ວຍທີ 2 ແມ່ນາກເອົາໄປຟັກ, ໜ່ວຍທີ 3 ແມ່ເຕົ່າເອົາໄປຟັກ, ໜ່ວຍທີ 4 ແມ່ງົວເອົາໄປຟັກ ແລະ ໜ່ວຍທີ 5 ແມ່ຣາຊາສີ(ສິງຫ໌) ເອົາໄປຟັກ. ເມື່ອໄຂ່ທັງຫ້າເບາະອອກມາ ກໍ່ເປັນຄົນທັງໝົດ ເມື່ອໃຫຍ່ຂຶ້ນມາຕ່າງຄົນກໍ່ເຫັນໂທດຂອງການຄອງເຮືອນ ແລະ ເຫັນອານິສົງຂອງການອອກບວດ ຈິງໄດ້ລາແມ່ລ້ຽງຂອງຕົນອອກບວດເປັນລືສີຈະເຣີນຍານ ສະມາບັດຢູ່ປ່າຫິມະພານ ວັນໜຶ່ງລືສີທັງຫ້າໄດ້ພົບກັນ ແລະ ໄດ້ຖາມໄຖ່ຊື່ສຽງຮຽງນາມຂອງກັນ ແລະ ກັນ ກໍ່ຮູ້ວ່າຕ່າງຄົນຕ່າງມີແມ່ລ້ຽງທັງໝົດ ອົງທີໜຶ່ງຊື່ວ່າ: ‘ກະກຸສັນໂທ” ເພາະໄກ່ເອົາໄປລ້ຽງ; ອົງທີສອງຊື່ວ່າ: “ໂກນາຄະມະໂນ” ເພາະນາກເອົາໄປລ້ຽງ; ອົງທີສາມຊື່ວ່າ: “ກັສໂປ” ເພາະເຕົ່າເອົາໄປລ້ຽງ ອົງທີສີ່ຊື່ວ່າ: “ໂຄຕະໂມ” ເພາະງົວເອົາໄປລຽ້ງ; ອົງທີຫ້າຊື່ວ່າ: “ເມຕຕັຍໂຍ” ເພາະຣາຊະສີເອົາໄປລ້ຽງ ຕ່າງຄົນຕ່າງບໍ່ແມ່ນແມ່ແທ້ຂອງຕົນ ຈິ່ງອະທິຖານວ່າຖ້າຈະໄດ້ຕັສຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນຂ້າງໜ້າ ຂໍໃຫ້ຮ້ອນໄປເຖິງມານດາຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດ ແຮງອະທິຖານຮ້ອນໄປເຖິງທ້າວພະກາພຣົມ ຈິ່ງແປງຮ່າງເປັນກາເຜືອກລົງມາ ແລະ ບອກວ່າເປັນແມ່ຂອງລືສີທັງຫ້າ ຖ້າຫາກຄິດເຖິງມານດາ ເມື່ອຮອດເດືອນ 11 ເພັງໃຫ້ເອົາຟ້າຍມາຝັ້ນເປັນຮູບຕີນກາ ຈູດບູຊາເທີດ ຈິ່ງໄດ້ຊື່ວ່າຄິດຮອດແມ່ມານດາ ນັບຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາຈິ່ງມີການຈູດປະທີບຕີນກາບູຊາມາທຸກວັນນີ້.
ເລື່ອງທີ 2 : ເພື່ອເປັນການຕ້ອນຮັບການສະເດັດກັບມາຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທີ່ໄປເທດໂຜດມານດາ ແລະ ຈຳພັນສາໃນສະຫວັນຊັ້ນດາວະດຶງ ໃນມື້ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 11 ຊາວບ້ານຈິ່ງນິຍົມຈູດປະທີບໂຄມໄຟ ຂັ້ນໄດແກ້ວເພື່ອຕ້ອນຮັບ ແລະ ບູຊາພຣະພຸດທະເຈົ້າ.
ເລື່ອງທີ 3 : ເພື່ອບູຊາຮອຍພຣະພຸດທະບາດ ທີ່ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມສາມັກຄີ ຈິ່ງນິຍົມໄຫຼປະທີບໂຄມໄຟບູຊາ ແລະ ບູຊາແມ່ຄົງຄາ ເພື່ອເຄົາລົບ ແລະ ຮູ້ບຸນຄຸນຕໍ່ແມ່ນໍ້າ.
ເຖິງແມ່ນວ່າ ການບູຊາໃນວັນດັ່ງກ່າວນັ້ນຈະມີສາເຫດແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍປະການກໍ່ຕາມ ແຕ່ຈຸດໝາຍກໍ່ຄື: ການບູຊາພຣະຣັດຕະນະໄຕຣ ທີ່ຊາວພຸດລາວບັນດາເຜົ່າມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສສັດທາ ແລະ ນໍາເອົາຫຼັກທັມ ຄຳສອນມາປະຕິບັດໃຫ້ເກີດຜົນດີໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ນອກຈາກນີ້ຍັງສະແດງອອກເຊິ່ງຄວາມກະຕັນຍູຮູ້ບຸນຄຸນຕໍ່ຜູ້ມີພະຄຸນ ເຊັ່ນ: ແມ່ພໍ່ ຄູບາອາຈານ ແລະ ທໍາມະຊາດທີ່ໃຫ້ຊີວິດ ອັນມີແມ່ນ້ຳເປັນຕົ້ນ.
ດັ່ງນັ້ນ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕາມຮີດຄອງປະເພນີ ໃນມື້ບຸນອອກພັນສານີ້ ແມ່ນເພື່ອການສະແດງອອກເຊິ່ງຄວາມສັດທາ, ຄວາມກະຕັນຍູ ແລະ ຄວາມສາມັກຄີຮັກແພງຂອງພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ. ການເຮັດບຸນສິນກິນທານ ແລະ ການບູຊານັ້ນ ຕ້ອງມີສະຕິລະວັງຕົວ! ບໍ່ຟູມເຟືອຍ! ບໍ່ປະໝາດ! ແລະ ຮູ້ຈັກຄຸນຄ່າທີ່ແທ້ຈິງຂອງການປະກອບກິດຈະກຳໃນບຸນດັ່ງກ່າວ.

ໂດຍ: ພຣະອາຈານ ບຸນທຽນ ລັດຕະນະປັນໂຍ
ຄໍລໍາພຸດທະທັມເພື່ອສັງຄົມລາວ
ໜັງສືພິມປະຊາຊົນວັນອາທິດ

Ekaggacitto Bhikkhu

Lao Buddhism is a website designed for Lao Buddhist Community.

Ekaggacitto Bhikkhu has 64 posts and counting. See all posts by Ekaggacitto Bhikkhu

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.