ຄວາມໝາຍຂອງນະໂມ

ນະໂມເປັນຄຳທີ່ພຸດທະບໍລິສັດທົ່ວໄປໄດ້ຍິນ ໄດ້ຟັງຢູ່ສະເໝີ ທັງທີ່ໄດ້ກ່າວຢູ່ສະເໝີ ແລະກ່າວຢູ່ບໍ່ໄດ້ຂາດ. ໂດຍສະເພາະໃນພິທີການໃຫ້ທານຂອງຊາວພຸດໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນ ເພື່ອພຳ່ເພັງກຸສົນ ມີການໃຫ້ທານຮັກສາສິນ, ຈະເລີນພາວະນາໃນເບື້ອງຕົ້ນ ກໍໄດ້ມີການຕັ້ງນະໂມກ່ອນ ເພາະນະໂມເປັນຮາກແກ້ວຂອງທັມທັງຫລາຍ ເປັນຄຳຈິງ ທັມເຫຼົ່າອື່ນຈະເກີດສົມບູນຂຶ້ນໄດ້ກໍຕ້ອງອາໄສຮາກແກ້ວຄື ນະໂມເສັຍກ່ອນ ປຽບອຸປະມາຄືກັບຕົ້ນໄມ້, ຕົ້ນກໍດີດອກແລະໝາກກໍດີ ຈະເກີດມີຂຶ້ນໄດ້ ກໍຕ້ອງອາໄສຮາກແກ້ວຂອງມັນ. ຖ້າບໍ່ມີຮາກແກ້ວແລ້ວ ຕົ້ນດອກແລະໝາກ ກໍເປັນໄປບໍ່ໄດ້ ທັມອື່ນໆກໍອາໄສຮາກແກ້ວ ຄື ນະໂມຈິ່ງຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ ເພາະເຫດນັ້ນ ພຸດທະບໍລິສັດ ເວລາຈະທຳສາສນາພິທີ ໄຫວ້ພຣະສູດມົນ ຈະອາຣາທະນາສີນ ອາຣາທະນາເທສ ກໍພາກັນນິຍົມວ່ານະໂມສາກ່ອນເປັນເບື້ອງຕົ້ນ. ພຣະພິກຂຸສາມະເນນ ຈະສູດມົນ ຫລືຈະເທສນາ ເບື້ອງຕົ້ນກໍຕ້ອງໄດ້ຕັ້ງນະໂມກ່ອນ. ເມື່ອເປັນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພວກເຮົາທີ່ເປັນພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ນັບຖືພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະທັມ ແລະພຣະສົງເປັນທີ່ລະນຶກນັ້ນ ຄວນພິຈາລະນາເບິ່ງວ່າ ບູຮານອາຈານມີຄວາມໝາຍແລະປະສົງຢ່າງໃດ ຈິ່ງພາກັນຕັ້ງນະໂມກ່ອນແນວອື່ນ. ເມື່ອພິຈາລະນາແລ້ວ ຄົງໄດ້ຄວາມວ່າ ບູຮານອາຈານມີຄວາມໝາຍປະສົງຢາກຈະສັ່ງສອນ ອະນຸຊົນຮຸ່ນຫລັງໃຫ້ຮູ້ສຶກສຳນຶກວ່າ ນະໂມເປັນສິ່ງທີ່ສຳຄັນ ເພາະນະໂມ ແປວ່າ ຄວາມອ່ອນນ້ອມ, ຄວາມອ່ອນນ້ອມນັ້ນມີ 3 ປະການຄື:

ກາຍະປະນາມ : ຄວາມອ່ອນນ້ອມທາງກາຍ
ວາຈີປະນາມ: ຄວາມອ່ອນນ້ອມທາງວາຈາ
ມະໂນປະນາມ: ຄວາມອ່ອນນ້ອມທາງໃຈ

ເພື່ອຂະຫຍາຍຄວາມໃຫ້ເຂົ້າໃຈແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງຂຶ້ນ ຂໍອະທິບາຍຄວາມຕໍ່ໄປຕາມສົມຄວນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້: ຄຳວ່າ ອ່ອນນ້ອມທາງກາຍນັ້ນ ໄດ້ແກ່ບໍ່ບຽດບຽນຜູ້ອື່ນທາງກາຍ, ບໍ່ຖືເອົາຊັບສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ບໍ່ລ່ວງລະເມີດສາມີພັນລິຍາຂອງຜູ້ອື່ນ. ຄຳວ່າອ່ອນນ້ອມທາງວາຈານນັ້ນ ໄດ້ແກ່ ບໍ່ເວົ້າຕົວະ, ບໍ່ເວົ້າຄຳຫຍາບ, ບໍ່ເວົ້າຄຳສັບສໍ່ຍຸຍົງ, ບໍ່ເວົ້າຄຳທີ່ບໍ່ເປັນສາຣະປະໂຫຍດ. ຄຳວ່າອ່ອນນ້ອມທາງໃຈນັ້ນ ໄດ້ແກ່ການບໍ່ມີໃຈໂລບລ້ຽວໂລພາໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ແມ່ນສິດທິສົມຄວນ, ບໍ່ມີໃຈພະຍາບາດປອງຮ້າຍຄົນອື່ນ, ເຫັນຊອບຕາມທຳນອງຄອງທັມ, ບໍ່ເຫັນຜິດເປັນຖືກ, ບໍ່ເຫັນຖືກເປັນຜິດ ໝາຍຄວາມວ່າ: ການກະທຳທາງກາຍກໍດີ, ທາງວາຈາກໍດີ, ທາງໃຈກໍດີ ເມື່ອເຮັດລົງໄປແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ກະທົບບາດຫູແທງໃຈຜູ້ໃດເລີຍ ມີແຕ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຊຸ່ມເຢັນຫວານຫູຫວານຕາ ແລະຈະເລີນໃຈໄດ້ປະໂຫຍດສຸກ ເຍືອກເຢັນແກ່ຜູ້ໄດ້ເຫັນແລະໄດ້ຍິນ ຢ່າງນີ້ແລະຊື່ວ່າ ນະໂມ. ຖ້າຄອບຄົວໃດ, ບ້ານໃດ, ເມືອງໃດ, ແລະປະເທດໃດ ມີນະໂມຄືຄວາມອ່ອນນ້ອມ ເຊິ່ງກັນແລະກັນເປັນປະຈຳຢູ່ທາງກາຍ, ວາຈາແລະທາງໃຈແລ້ວ  ຄອບຄົວນັ້ນ, ບ້ານນັ້ນ, ເມືອງນັ້ນ, ແລະປະເທດນັ້ນ ຍ່ອມກ້ານກຸ່ງຮຸ່ງເຮືອງ ປົກກຸ່ມຊຸ່ມເຢັນ ເປັນສຸກຕະຫລອດໄປ. ກົງກັນຂ້າມ ຖ້າຄອບຄົວໃດ,​ບ້ານໃດ, ເມືອງໃດ, ແລະປະເທດໃດ ບໍ່ມີນະໂມ ຄືຄວາມອ່ອນນ້ອມຕໍ່ກັນແລະກັນແລ້ວ ກໍຈະຫາຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນບໍ່ໄດ້ເລີຍ.

ເຫດນັ້ນ ນັກປາດບູຮານ ຈິ່ງຫາອຸບາຍສອນໃຫ້ທຸກຄົນມີນະໂຍບາຍປະຈຳໂຕ ເພື່ອນຳຄວາມສຸກ ຄວາມຈະເລີນໃຫ້ແກ່ຕົນແລະຜູ້ອື່ນທົ່ວໆໄປ ອັນເປັນພຣະພຸດທະປະສົງແທ້ຈິງຂອງພຣະຈອມໄຕຣສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ທີ່ໄດ້ເສັຍສະລະທຸກສິ່ງຢ່າງ ເພື່ອປະກາດພຣະທັມແກ່ຊາວໂລກ ໂດຍພຣະອົງຊົງສັ່ງສອນໃຫ້ສັບພະສັດໂດຍສະເພາະມະນຸດເຮົາ ໃຫ້ມີກາຍ,​ວາຈາ, ແລະໃຈອ່ອນນ້ອມລະຫວ່າງມະນຸດ ແຜ່ໄປຮອດສັດທັງຫລາຍ ທີ່ມີຊີວິດ ຄືໃຫ້ເຫັນວ່າ  ສັດທັງຫລາຍທັງປວງ ຍ່ອມເປັນພີ່ນ້ອງ, ເປັນເພື່ອນເກີດ, ແກ່, ເຈັບ ແລະຕາຍຮ່ວມກັນໃນວັດຕະສົງສານດັ່ງດຽວກັນ ແລ້ວໃຫ້ມີຄວາມເມດຕາ ເອົາໃຈເຂົາມາໃສ່ໃຈເຮົາ, ເຮົາຕ້ອງການຄວາມສຸກ ບໍ່ມັກຄວາມທຸກສັນໃດ ຕົວເຂົາກໍຄືກັນກັບເຮົາ.

ອີກປະການໜຶ່ງ ນະໂມ ໄດ້ແກ່ໃຈນັ້ນເອງ ເມື່ອເຮົາຈະເຮັດວຽກງານການໃດ ຕ້ອງຕັ້ງໃຈໄຕ່ຕອງ ພິຈາລະນາເບິ່ງໃຫ້ຄັກຖ້ວນຖີ່ກ່ອນແລ້ວ ຈິ່ງລົງມືເຮັດຕໍ່ໄປ ການງານທັງຫຼາຍທັງປວງ ຈິ່ງຈະບໍ່ຜິດພາດ ບໍ່ພາໃຫ້ເກີດຄວາມເດືອດຮ້ອນເສັຍໃຈໃນພາຍລຸນ ຜົນທີ່ຕັ້ງໃຈໄວ້ຈະໄດ້ສົມຄວາມປາຖະໜາທຸກປະການ ເພາະໃຈເປັນນາຍ ກາຍເປັນຂ້ອຍ ສົມຕາມພຸດທະພາສິດທີ່ວ່າ: ທັມທັງຫຼາຍມີໃຈເປັນໃຫຍ່ ມີໃຈເປັນປະທານ ມີໃຈເຖິງກ່ອນ ສຳເລັດແລ້ວດ້ວຍໃຈ. ດັ່ງນັ້ນ ຈິ່ງເຫັນໄດ້ວ່າ ບາບບຸນຢູ່ທີ່ໃຈ ຖ້າໃຈຊົ່ວກໍບັງຄັບໃຫ້ກາຍ ວາຈາເຮັດຊົ່ວ ຖ້າໃຈດີ ກໍບັງຄັບໃຫ້ກາຍວາຈາເຮັດດີ.

ອີກປະການໜຶ່ງ ນະໂມ ໄດ້ແກ່ການບູຊາແກ້ວສາມປະການ ຄື: ພຣະພຸດ, ພຣະທັມ, ແລະພຣະສົງ ເປັນປະທານຫຼືເປັນຍອດຂອງສິ່ງທີ່ພຸດທະບໍລິສັດເພີ່ງບູຊາ, ສ່ວນວັດຖຸແລະບຸກຄົນທີ່ຄວນບູຊາຕ່ຳລົງມາຕາມລຳດັບນັ້ນ ກໍມີເຊັ່ນ ພໍ່ແມ່ກໍເປັນທີ່ບູຊາຂອງພວກລູກ, ຄູບາອາຈານ ເປັນທີ່ບູຊາຂອງພວກສິດສານຸສິດ. ທີ່ນີ້ ຈະອະທິບາຍຄຳວ່າ ບູຊາ. ບູຊາ ເປັນພາສາປາລີ ແປວ່າ ການສະແດງອອກເຖິງອາການນັບຖື, ໂຄຣົບຢຳແຢງ ມີ 2 ຢ່າງຄື: ບູຊາທາງນອກ ແລະບູຊາທາງໃນ. ບູຊາທາງນອກ ໄດ້ແກ່ການສະແດງອາການນັບຖືຍໍມືຂາບໄຫວ້ວັນທາ, ຖວາຍດອກໄມ້ທູບທຽນແລະວັດຖຸສິ່ງຂອງອື່ນໆ ແກ່ບຸກຄົນແລະສະຖານທີ່ທີ່ຄວນບູຊາ. ຍົກຕົວຢ່າງ ການບູຊາພຣະພິກຂຸ, ບູຊາພຣະທາດຫຼວງ ນອກຈາກການຂາບໄຫວ້ແລ້ວ ຍັງຕ້ອງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ທູບທຽນແລະສິ່ງຂອງອື່ນໆນຳອີກ ນີ້ເອີ້ນວ່າບູຊາທາງນອກ ເອີ້ນວ່າ ອາມິສສະບູຊາ.

ສ່ວນບູຊາທາງໃນນັ້ນ ກໍຄືການປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງສອນຂອງຜູ້ທີ່ເຮົາເຄົາລົບບູຊານັບຖື ການບູຊາພຣະພຸດທະເຈົ້າ ນອກຈາກຈະຂາບໄຫວ້ວັນທາ ຖວາຍເຄື່ອງສັກກາຣະອື່ນໆແລ້ວ ຍັງມີການບູຊາທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ຄືປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະອົງຄ໌. ພຣະອົງຄ໌ຕັດວ່າ ການບູຊາປະເພດນີ້ ເປັນຍອດຂອງການບູຊາ ພຣະອົງຄ໌ເຫັນວ່າ ການປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະອົງຄ໌ ຈະເປັນທາງພາໃຫ້ສັດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກໄດ້ ປະສົບຄວາມສຸກຕາມສົມຄວນ ແກ່ການປະຕິບັດ. ການທີ່ພຣະອົງຄ໌ໄດ້ຊົງຍົກຍ້ອງວ່າ ການປະຕິບັດບູຊາ ວ່າເລີດເປັນເຄື່ອງຍອກໃຫ້ຊາບຄັກແນ່ ເຖິງລະດັບຈິດອັນສູງສົ່ງຂອງພຣະອົງຄ໌ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຊົງມີຄວາມເຫັນແກ່ປະໂຫຍດສ່ວນພຣະອົງຄ໌ເລີຍ ຊົງຢາກໃຫ້ແຕ່ສັບພະສັດ ໄດ້ພົ້ນຈາກຄວາມທຸກ ປະສົບສຸກໃນຊີວິດຂອງໃຜລາວທໍ່ນັ້ນ ຈົນສາມາດພາຕົນໃຫ້ຂວ້າມຈາກວັດຕະສົງສາຣໃນທີ່ສຸດ.

ການບູຊາທັງສອງນີ້ ຄວາມຈິງກໍເປັນເຄື່ອງສະໜັບສະໜູນຄ້ຳຈູນພຣະພຸດທະສາສນາໃຫ້ສະຖາພອນ ກ້ານກຸ່ງຮຸ່ງເຮືອງມາຮອດທຸກມື້ນີ້ ເພາະບູຊາທາງນອກເປັນຮູບທັມ, ບູຊາທາງໃນເປັນນາມທັມ ໝາຍຄວາມວ່າ ເປັນວັດຖຸກັບເປັນຈິດ ເຊິ່ງມີສ່ວນປະກອບກັນ, ອາມິສສະບູຊາເປັນສິ່ງຜາກົດເຫັນດ້ວຍຕາ ເໝາະສົມກັບບຸກຄົນອີກປະເພດໜຶ່ງ ດັ່ງເຮົາເຫັນພຣະພຸດທະຮູບເກົ່າແກ່ນັບເປັນພັນປີ, ພຣະທາດເຈດີ ວັດວາອາຮາມ ເປັນຜົນງານແຫ່ງອາມິສສະບູຊາ ຂອງບູພພະບຸຣຸສ ຜູ້ຫລີງເຫັນການໄກທັງນັ້ນ ແລະກໍເປັນມໍຣະດົກຕົກທອດມາເທົ່າຮອດລູກຫຼານທຸກມື້ນີ້ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຈະໃຫ້ພວກເຮົາໄດ້ສຳນຶກຮູ້ເຫັນຄຸນຄວາມດີ ຂອງບຸພພະບຸຣຸສແລ້ວຖືແບບຢ່າງສ້າງຄວາມດີຍິ່ງຂຶ້ນໄປອີກ. ຢ່າງໃດກໍດີ ຖ້າເຮົາພາກັນມົວຕິດຢູ່ແຕ່ນຳອາມິສສະບູຊາ ອັນເປັນເປືອກນອກແລ້ວ ແທນທີ່ຈະເປັນຜົນດີ ພັດຈະເປັນເຄື່ອງພາໃຫ້ເກີດຄວາມຫຼົງຍິ່ງຂຶ້ນ ເພາະອາມິສສະບູຊາ ຈະເລີນກໍແມ່ນວັດຖຸຈະເລີນ ໃນເມື່ອວັດຖຸຈະເລີນເກີນຈິດໃຈ ທາງເປັນອັນຕະລາຍຍ່ອມມີມາກຫຼາຍ ດັ່່ງນັ້ນ ການປະຕິບັດບູຊາ ອັນເປັນທາງສ້າງຄວາມຈະເລີນທາງດ້ານຈິດໃຈ ຈິ່ງເປັນສິ່ງຈຳເປັນໂດຍແທ້ສຳລັບຊີວິດ ທຸກຊີວິດເປັນປະຈຳວັນ. ເມື່ອທຸກຄົນປະຕິບັດໄດ້ ຈະເປັນການຊ່ວຍກັນສ້າງຄວາມຢູ່ເຢັນເປັນສຸກ, ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໃຫ້ແກ່ຕົນ ແລະຜູ້ອື່ນດ້ວຍເຫດຜົນ ດັ່ງໄດ້ກ່າວມາແລ້ວ ຈິ່ງຄວນທີ່ສາທຸຊົນຜູ້ເປັນພຸດທະມາມະກະ ຈະເພິ່ງເຫັນຄວາມສຳຄັນຂອງການບູຊາທັງສອງ ແລ້ວປະຕິບັດໃຫ້ເກີດມີຕາມສົມຄວນແກ່ຖານະຂອງຕົນ ຈະຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີ ນະໂມ ເປັນສິຣິມຸງຄຸນ ປະຈຳຕົວຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ.

ຂໍຄວາມສະຫວັດດີ ຈົ່ງມີແກ່ທ່ານໂດຍທົ່ວກັນ.

_______________________________________

ໂດຍ: ຂອງພຣະອາຈານມະຫາປານ ອານັນໂທ, ອະດີດເຈົ້າອະທິການວັດມະຫາພຸດທະວົງສາປ່າຫຼວງ
ຈາກໜັງສື: ປະມວນໂອວາດ: ຊີວິດແລະຜົນງານ ຂອງພຣະອາຈານໃຫຍ່ມະຫາປານ ອານັນໂທ
ພິມຂຶ້ນເມື່ອ: 10 ທັນວາ 2512( 1969)

Advertisements

2 Comments

ຕອບກັບ

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  ປ່ຽນ )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  ປ່ຽນ )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  ປ່ຽນ )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  ປ່ຽນ )

Connecting to %s