ຫຼັກການອ່ານພາສາປາລີ

 

ຫຼັກການອ່ານພາສາປາລີ

໑. ຕົວອັກສອນໃດບໍ່ມີສະຫຼະ(ສະຣະ)ຢູ່ນຳ  ແລະບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍໃດຢູ່ຂ້າງເທິງ ຫຼືຂ້າງລຸ່ມ  ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ມີສະຫຼະ xະ ຢູ່ນຳ ເຊັ່ນ:

ນໂມ ອ່ານວ່າ ນະໂມ
ຯຕຄວໂຕ  ອ່ານວ່າ ພະຄະວະໂຕ
ອຣຫໂຕ ອ່ານວ່າ ອະຣະຫະໂຕ
ໂລກວິທູ ອ່ານວ່າ ໂລກະວິທູ

໒. ເມື່ອອັກສອນໃດມີເຄື່ອງໝາຍ (.)(ພິນທຸ) ຢູ່ກ້ອງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ອັກສອນນັ້ນ ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຕົວສະກົດຂອງອັກສອນທີ່ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ເຊັ່ນ (ກຯຮ ຄຯຮ ງຯຮ ຈຯຮ ສຯຮ ຊຯຮ ຍຯຮ ຕຯຮ ທຯຮ ນຯຮ ປຯຮ ພຯຮ ຍຯຮ ລຯຮ ຯຄຯຮຯ)

ຕົວຢ່າງ:

ຈກຯຮຂຸ ອ່ານວ່າ ຈັກຂຸ ແປວ່າ ຕາ
ມຄຯຮຄ ອ່ານວ່າ ມັຄຄະ (ມັກຄະ) ແປວ່າ ຫົນທາງ
ສງຯຮຯກ ອ່ານວ່າ ສັງຯຯກ (ສັງຄະ) ແປວ່າ ພຣະສົງຯກ໌
ສຈຯຮຈ ອ່ານວ່າ ສັຈຈະ (ສັດຈະ) ແປວ່າ ຄວາມຈິງ
ຜສຯຮສ ອ່ານວ່າ ຜັສສະ (ຜັດສະ) ແປວ່າ ການສຳຜັດ
ຈນຯຮທນ ອ່ານວ່າ (ຈັນທະນະ) ແປວ່າ ໄມ້ຈັນທ໌ ເຊັ່ນ ເມືອງວຽງຈັນທນ໌      ໝາຍເຖິງເມືອງທີ່ມີໄມ້ຈັນຫຼາຍ
ເຊຍຯຮຍ ອ່ານວ່າ ຊັຍຍະ (ໄຊຍະ) ອອກສຽງເຄິ່ງສະຣະ ເອີຍແລະໄອ ແປວ່າ ໄຊຊະນະ
ຯຕຕຯຮຕ ອ່ານວ່າ (ພັຕຕະ) ແປວ່າ ພາເຂົ້າ
ພຸທຯຯຮຯດ ອ່ານວ່າ ພຸທຯດະ(ພຸດທະ) ແປວ່າ ພຣະພຸທຯດະເຈົ້າ (ພຣະພຸດທະເຈົ້າ)
ຂນຯຮຯດ ອ່ານວ່າ ຂັນຯດະ (ຂັນທະ) ແປວ່າ ຂັນຯດ໌ ໝາຍເຖິງ ຂັນຯດ໌ຫ້າ ພຣະຯດັມມະຂັນຯດ໌
ນິພຯຮພານ ອ່ານວ່າ ນິພພານະ (ນິບພານະ) ແປວ່າ ຯດັມມ໌ອັນເປັນອະສັງຂະຕະຯດັມມ໌ ທີ່ວ່າງເປົ່າຈາກການປຸງແຕ່ງແຫ່ງຈິຕ ເພາະສິ້ນໄປແຫ່ງກິເລສ ແລ້ວບໍ່ມີເຊື້ອຄືອະວິຊຊາທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດພົບຊາດອີກຕໍ່ໄປແລ້ວ
ປຯຂຯຮຯຂາ ອ່ານວ່າ ປັຯຂຯຂາ (ປັນຍາ) ແປວ່າ ຄວາມຮອບຮູ້ໃນກອງສັງຂາຣະຯດັມມ໌ ມີຫຼາຍຂັ້ນ ນັບແຕ່ໂລກີຍ໌ ເຖິງຂັ້ນໂລກຸຕຕະຣະ
ສລຯຮລປານ ອ່ານວ່າ ສັລລະປານະ (ສັນລະປາລະ) ແປວ່າ ການສົນທະນາ ການໂອ້ລົມ
ຣຯຄຯຮຖ ອ່ານວ່າ ຣັຯຄຖະ ແປວ່າ ປະເທດ ຫຼືເຂຕແຄ້ວນການປົກຄອງ

໓ຯ.   ເມັດທີ່ຈ້ຳຢອງຢູ່ເທິງຕົວໜັງສື (   ໍ) ໃນພາສາປາຯຜີ ບໍ່ເອີ້ນວ່າ ສະຣະອໍ ແຕ່  ໝາຍເຖິງເມັດ ນິຄຯຮຄຫິຕ ອ່ານວ່າ ນິກຄະຫິດ ເຮັດໜ້າທີ່ຄ້າຍຄື ຯ( xັ ) ຫຼື ເຮັດໜ້າທີ່ຄືຕົວ ງ ສະກົດ ທີ່ມີ ( ຯxັ )ຢູ່ນຳ ຕົວຢ່າງ:  ພຸທຯຮຯດໍ,  ຯດມຯຮມໍ,  ສງຯຮຯກໍ,  ກິໍ,  ຕຸໍ, ອ່ານວ່າ ພຸດທັງ,  ທຳມັງ, ສັງຄັງ, ກິງ, ຕຸງ, ຖ້າ (xໍ)ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນ xັງ ທີ່ມີ ( xັ ) ແຕ່ຖ້າໄປຄວບກັບສະຣະອື່ນ ຈະເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຕົງ (ງ) ເຊັ່ນ: ຕຸໍ ອ່ານວ່າ ຕຸງ, ກິໍ ອ່ານວ່າ ກິງ, ອິມສຯຮມິໍ ອ່ານວ່າ ອິມັດສະໝິງຯ.

໔ຯ. ເຄື່ອງໝາຍ (  ຯຣ ) ຍາມັກກາຣ(ອ່ານວ່າ ຍະມັກການ) ເປັນເຄື່ອງໝາຍ ທີ່ໃຊ້ວາງເທິງພະຍັນຊະນະທີ່ເປັນອັກສອນນຳຫຼື ພະຍັນຊະນະຄວບ ເພື່ອຂົ່ມອັກສອນນັ້ນອອກສຽງເຄິ່ງໜຶ່ງ ຄືເຄິ່ງຕົວພະຍັນຊະນະ ແລະ ເຄິ່ງສຽງທີ່ສະຣະມາປະກອບຢູ່ນຳ  ເຊັ່ນ: ສຯຣວາກຂາໂຕ ອ່ານວ່າ ສະຫວາກຂາໂຕ ເປັນຕົ້ນ ຈະພົບເຫັນເປັນສ່ວນໃຫຍ່ໃນປຶ້ມຄູ່ມືຮຽນພາສາປາລີ ແລະປຶ້ມສູດມົນຕ໌ແບບເກົ່າໆ . ສະໄໝປັດຈຸບັນບໍ່ປະກົດເຫັນໃນແປ້ນພິມພາສາລາວ. ເຄື່ອງໝາຍ ຍາມັກກາຣ ເປັນເຄື່ອງໝາຍຄ້າຍຄືກັບໄມ້ຫັນອາກາດແທ້ (  ໌)  ຖ້າສັງເກດບໍ່ຄັກ ກໍຈະນຶກວ່າແມ່ນອັນດຽວກັນ ຕຯຣວໍ ອ່ານວ່າ ຕະວັງ ແຕ່ດຽວນີ້ ນິຍົມໃຊ້ ຕຯຮວໍ ດ້ວຍການໃຊ້ (  ຯຮ ) ເມັດພິນທຸແທນ ອ່ານວ່າ ຕະວັງ ເຊັ່ນກັນ, ພຯຣຣຫຯຣມຈຣິຍໍ ອ່ານວ່າ ພຣັຫມະຈະຣິຍັງ (ພຣຫັມະຈະຣິຍັງ) ດຽວນີ້ນິຍົມຂຽນ ພຯຮຣຫຯຮມຈຣິຍໍ ອ່ານຄືກັນຯ.

໕. ເມື່ອອັກສອນໃດເປັນຕົວນຳ ແຕ່ຫາກມີເຄື່ອງໝາຍ (  ຯຮ ) (ພິນທຸ) ຢູ່ຂ້າງລຸ່ມ ອັກສອນນຳເຮັດໃຫ້ພະຍັນຊະນະນັ້ນອອກສຽງເຄິ່ງພະຍັນຊະນະເຊັ່ນ: ສຯຮວາກຂາໂຕ ອ່ານວ່າ ສະຫວາກຂາໂຕ ຄ້າຍຄືກັນກັບການໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍຍາມັກກາຣໃນຂໍ້ ໔ຯ.

Ekaggacitto Bhikkhu

Lao Buddhism is a website designed for Lao Buddhist Community.

Ekaggacitto Bhikkhu has 64 posts and counting. See all posts by Ekaggacitto Bhikkhu

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.