ການແຈກກິຣິຍາອາຂະຍາຕ Conjugation of verbs

ການແຈກກິຣິຍາ
Conjugation of Verbs

ນີ້ເປັນການນຳສະເໜີບົດຮຽນພາສາປາລີກ່ຽວກັບການແຈກຄຳກິຣິຍາອາຂະຍາຕ ຫລື ທີ່ເຮົາຈັກກັນທົ່ວໄປວ່າ ຄຳກຳມະ, ໃນນີ້ພາສາປາລີກໍມີການແຈກກິລິຍາຕາມກາລ(ເວລາ)ຄ້າຍໆກັນກັບໃນພາສາອັງກິດ ຈະຕ່າງກັນກໍມີພຽງແຕ່ວ່າ ໃນພາສາປາລີມີພຽງແຕ່ 8 ຮູບແບບປະໂຫຍກທີ່ແຈກໄປຕາມກາລ ເຊິ່ງຕ່າງກັບພາສາອັງກິດທີ່ມີ 12 Tenses. ຈະເປັນແນວໃດນັ້ນ ເຮົາມາຮຽນຮູ້ບົດຮຽນພາກສະເໜີນີ້ເລີຍ ກ່ອນທີ່ຈະກ້າວໄປສູ່ການຮຽນການແຈກໃນແຕ່ລະຂໍ້ໃນບົດຕໍ່ໄປ.

There are three tenses, two voices, two numbers, and three persons in the conjugation of Pali verbs. ໃນພາສາບາລີມີ ໓ ກາລ, ໒ ກາຣົກ, ໒ ພົຈ, ໓ ບຸຣຸສ.

Tense: ກາລ

1.    Vattamānakāla

ວັຕຕະມານະກາລະ

Present tense ປັດຈຸບັນນະກາລ
2.    Atītakāla
ອະຕີຕະກາລະ
Past tense ອະດີດຕະກາລ
3.    Anāgatakāla
ອະນາຄະຕະກາລະ
Future tense ອະນາຄົດຕະກາລ

 Voice: ກາຣົກ

1.     Kattukāraka Active Voice ກັຕຕຸກາຣົກ
2.     Kammakāraka Passive Voice ກັມມະກາຣົກ

Persons: ບຸຣຸສ

1.    Paṭhamapurisa 3rd Person ປະຖະມະບຸຣຸສ
2.    Majjhimapurisa 2nd Person ມັຊຊິມະບຸຣຸສ
3.    Uttamapurisa 1st Person ອຸຕຕະມະບຸຣຸສ

 

  • The first person in English is 3rd in Pali
    ບຸຣຸສທີ ໑ ໃນພາສາອັງກິດ ແມ່ນເປັນບຸຣຸສທີ ໓ ໃນພາສາປາລີ.
  • Numbers are similar to those of nouns. ພົຈ(ຈຳນວນ)ແມ່ນຄືກັນກັບຄຳນາມ.
  • There is no attempt to conjugate the continuous, Perfect, and Perfect continuous tenses in Pali, therefore, only the indefinite forms are given here. ໃນພາສາປາລີຈະບໍ່ພະຍາຍາມແຈກຮູບກຳລັງດຳເນີນ, ສົມບູນ, ສົມບູນກຳລັງດຳເນີນ. ສະນັ້ນ, ໃນທີ່ນີ້ຈິ່ງມີແຕ່ນຳສະເໜີຮູບແບບທີ່ບໍ່ເຈາະຈົງລົງ.

ເອກະສານອ້າງອີງ:

ຈາກປື້ມ The New Pali Course writen by A.P.Buddhadatta Mahanayaka Thera

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.