ບົດຮຽນລ້ຳຄ່າຈາກບຸນເຮືອນດີ

ຄວາມໝາຍ:

ຄຳວ່າ “ ເຮືອນດີ ” ເປັນຄຳເວົ້າທີ່ສັນສ້າງຂຶ້ນມາເພື່ອໃຫ້ຮູ້ສຶກດີ ເມື່ອໄດ້ຟັງ. ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ບາງຄົນກໍບອກວ່າ ຄຳວ່າ ເຮືອນດີ ໝາຍເຖິງ ດີແລ້ວທີ່ຜູ້ຈາກໄປ ໄດ້ໝົດທຸກ ໝົດໂສກ ໝົດກັມ ໝົດເວນແລ້ວ ເຊິ່ງເປັນຄວາມໝາຍທີ່ກົງ ກັນຂ້າມກັບ ຄວາມເປັນຈິງຂອງກົດແຫ່ງກັມແທ້ໆ. ດ້ວຍເຫດໃດຈິ່ງວ່າແນວນັ້ນ? ກໍຍ້ອນວ່າ ຖ້າເວົ້າເຖິງຫລັກການທາງພຸດທະສາສນາແລ້ວ ຄວາມຕາຍບໍ່ແມ່ນຈຸດສິ້ນສຸດຂອງມວນມະນຸດຫລືສັບພະສັດ, ເຖິງແມ່ນວ່າ ຊາດນີ້ຈະສີ້ນສຸດລົງແລ້ວ ແຕ່ພົບຊາດອື່ນຍັງມີຢູ່ຂ້າງໜ້າ, ດວງຈິດຂອງບຸກຄົນນັ້ນ ຍັງຈະລ່ອງລອຍໄປໃນວັດຕະສົງສານອີກນານແສນນານ ແລະຈະສະເຫວີຍຜົນກັມຕາມທີ່ຕົນໄດ້ກໍ່ໄວ້ໃນຄາວທີ່ເປັນມະນຸດອີກ.

            ໃນອີກທັດສະນະບອກວ່າ ຄຳວ່າ ເຮືອນດີ ແມ່ນພວກເຮົາພາກັນເອີ້ນ ເພື່ອໃຫ້ພໍ່ແມ່ຍາດຕິພີ່ນ້ອງຂອງ ຜູ້ທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫລັງ ຮູ້ສຶກບໍ່ໂສກເສົ້າເກີນໄປ ຖືວ່າເປັນການຜ່ອນຄາຍແບ່ງເບົາຄວາມທຸກໂສກ ຈິ່ງໃສ່ຊື່ວ່າເຮືອນດີ.

 

ການສົ່ງສະການ

         ໝາຍເຖິງການສົ່ງຊາກສົບໄປປ່າຊ້າ ເພື່ອຈູດເຜົາຕາມປະເພນີ.ໃນການປະຕິບັດດັ້ງເດີມຕໍ່ຊາກສົບ ອາດຈະບໍ່ມີການຈູດເໝືອນກັບສະໄໝດຽວນີ້ ຖ້າເຮົາສຶກສາຍ້ອນຄືນໄປຍັງວິທີປະຕິບັດໃນອິນເດຍ ມີຫລາຍ ເລື່ອງລາວປາກົດໃນຄຳພີວ່າ ພຣະສົງໄດ້ໄປສູດບັງສຸກຸນເອົາຜ້າທີ່ເຂົາຫໍ່ສົບທີ່ວາງໄວ້ໃນປ່າຊ້າ ມາເຮັດເປັນຜ້າຄຸມ ກໍຍ້ອນວ່າ ເຂົາເຈົ້ານິຍົມເອົາຊາກສົບນັ້ນໄປວາງໄວ້ໃຫ້ແຮ້ງ ແລະ ສັດສາວາສິ່ງ ບາງຈຳພວກກິນ ແລະ ບາງທີ ກໍທຳການຝັງ. ແຕ່ຕໍ່ມາ ກໍໄດ້ມີວິວັດທະນາການເກີດຂຶ້ນ ໂດຍປ່ຽນຈາກການຝັງແລະປະໄວ້ຊະຊາຍ ກາຍມາ ເປັນການຈູດ ເນື່ອງຈາກວ່າ ການຝັງສົບ ອາດເປັນການແຜ່ເຊື້ອພະຍາດຈາກຜູ້ເສຍຊີວິດແລ້ວນັ້ນ ໃຫ້ລະບາດ ສູ່ຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດ ສະນັ້ນ ຈິ່ງພັດທະນາມາເປັນການຈູດ. ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງ ພວກເຮົາອາດ ຈະຮຽນແບບ ຈາກເລື່ອງລາວ ໃນພຸດທະປະຫວັດທີ່ວ່າ ແມ່ນແຕ່ສະຣີຣະສັງຂາຣຂອງ ພຣະພຸດທະເຈົ້າກໍຍັງຈູດນັ້ນເອງ.

ສິ່ງທີ່ຄວນສຶກສາຮຽນຮູ້ຈາກການໄປສົ່ງສະການກໍມີປະໂຫຍດມາກມາຍ. ທີ່ຈິງແລ້ວ ໃນເວລາສົ່ງສະການ ຫລືການໄປສູດເຮືອນດີ ເປັນຊ່ວງເວລາທີ່ພຣະສົງສາມະເນນ ລວມທັງຜູ້ຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ນີ້ ຄວນໄດ້ພິຈາຣະນາທັມ ໃຫ້ເຫັນເຖິງກົດເກນ ແຫ່ງຄວາມບໍ່ທ່ຽງຂອງຊີວິດ ວ່າທຸກຊີວິດເມື່ອເກີດມາແລ້ວ ກໍຍ່ອມມີການພັດພາກຈາກກັນ ໄປໃນທີ່ສຸດ ບໍ່ມີໃຜຜູ້ໃດຈະຫລີກເວັ້ນໄດ້. ທັມມະທີ່ຄວນນຳມາພິຈາຣະນາກໍຄື ຫລັກທັມແຫ່ງຄວາມເປັນໄຕຣລັກຄື: ອະນິຈຈັງ, ທຸກຂັງ, ອະນັດຕາ ເພື່ອໃຫ້ເກີດທັມມະສັງເວດໃນໃຈ ຄາຍຄວາມມ່ວນຊື່ນລື່ນເລີງ ແລະຄາຍຄວາມ ປະໝາດ ໃນການດຳເນີນຊີວິດ.

ແຕ່ໜ້າເສຍດາຍແທ້ໆ ສິ່ງທີ່ໜ້າສັງເວດທີ່ຖືກພົບເຫັນເປັນປະຈຳເວລາມີງານສົບຫລືເຮືອນດີ ກໍຄົງຈະຫລີກບໍ່ໄດ້ໃນເລື່ອງຂອງການຫລີ້ນການພະນັນ ໂດຍມີເຈຕະນາຕັ້ງວົງເກືອບຄົບວົງຈອນ. ເວລາໄປສົ່ງສະການ ກໍພາກັນມີສີໜ້າຍິ້ມແຍ້ມເບີກບານ ມ່ວນຊື່ນໂຮແຊວ, ຟ້າວໄປ ຟ້າວຈູດ ຟ້າວກັບຫລາຍກວ່າທີ່ຈະມີໂອກາດພິຈາຣະນາທັມ. ໃນເວລາທີ່ພຣະສົງໃຫ້ບຸນ ມີໜ້ອຍຄົນຈະຫັນມາປະນົມມື ສ່ວນໃຫຍ່ມົວແຕ່ໂສກັນ, ຢອກໄຍກັນ, ມ່ວນຊື່ນເຮຮາ ໂດຍທີ່ບໍ່ມີທັມມະໃດໆຊີຊອດ ເຂົ້າໄປໃນໃຈໃຫ້ເກີດ ການຕື່ນຮູ້ເບີກບານເລີຍ.

ຖ້າຫາກບຸກຄົນໃດມີບຸນປາຣະມີທີ່ໄດ້ສັ່ງສົມມາດີແລ້ວ ເມື່ອພິຈາຣະນາຊີວິດໂດຍການຖືເອົາ ມໍຣະນານຸດສະຕິ ຄືການລະນຶກ ເຖິງຄວາມຕາຍເປັນປະຈຳ ກໍຈະເປັນຜູ້ທີ່ບໍ່ປະໝາດໃນການດຳເນີນຊີວິດ. ແຕ່ຖ້າບຸກຄົນໃດ ບໍ່ຮູ້ສຶກສັງເວດໃດໆເລີຍໃນເມື່ອປະເຊີນໜ້າກັບຄວາມຕາຍຂອງບຸກຄົນອື່ນທີ່ຢູ່ອ້ອມຂ້າງ ສະແດງວ່າ ບຸກຄົນນັ້ນ ຍັງບໍ່ທັນມີບຸນປາຣະມີແກ່ກ້າ ຍັງອີກນານແສນນານຈະຕ້ອງວຽນວາຍຕາຍເກີດເລື້ອຍໄປ. ຖ້າບຸກຄົນໃດ ເຫັນຄວາມຕາຍເປັນບົດຮຽນ ສາມາດປົງທັມມະສັງເວດ ແໜ່ງໜ່າຍໃນຊີວິດ ເຫັນຄວາມບໍ່ທ່ຽງຂອງສັບພະສິ່ງໃນໂລກນີ້ໄດ້ ບຸກຄົນນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາແຫ່ງການຮູ້ແຈ້ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈ ແລະພ້ອມຈະເບັ່ງບານອອກມາໃນມື້ໃດມື້ໜຶ່ງແນ່ນອນ.

ການໃຫ້ບຸນ

ການໃຫ້ບຸນເປັນຄຳເວົ້າທີ່ຕິດປາກຂອງຄົນລາວເຮົາມາແຕ່ສະໄໝໃດກໍບໍ່ຮູ້. ຄຳວ່າ ການໃຫ້ບຸນ ໝາຍເຖິງການນິມົນຄູບາໄປສູດພຣະອະພິທັມເຈັດຄຳພີ ຫລື ກຸສະລານ້ອຍ ກຸສະລາໃຫຍ່. ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ ພາກັນເຊື່ອກັນວ່າ ເປັນການສູດໃຫ້ຄົນທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວນັ້ນ ໃຫ້ໄປສູ່ພົບພູມທີ່ດີ ຫລືແມ່ນແຕ່ເວລາພຣະໃຫ້ສີນ ກໍຍັງພາກັນເຄາະໂຮງສົບ ເພື່ອບອກວ່າ ພໍ່ເອີຍ! ແມ່ເອີຍ! ຮັບສິນເດີ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄູບາອາຈານ ທີ່ໄປສູດ ມາຕິການັ້ນ ແມ່ນມີຈຸດປະສົງສູດເພື່ອໃຫ້ຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດນີ້ໄດ້ຮຽນຮູ້ທັມມະ ເຊິ່ງເປັນສັດຈະທັມຂອງຊີວິດ ບໍ່ແມ່ນຈະມີຈຸດປະສົງສູດສົ່ງຄົນຕາຍແຕ່ຢ່າງໃດ. ໃນຫລັກແຫ່ງຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ, ການສະມາທານສີນ ຄວນຈະຮັກສາເນື່ອງໆເມື່ອຍັງມີຊີວິດຢູ່ ບໍ່ແມ່ນຈະລໍຖ້າເຄາະຝາໂຮງສົບ ຕອນທີ່ຕາຍໄປແລ້ວ. ສະນັ້ນ, ຄົນທີ່ຄວນຮຽນຮູ້ເພື່ອໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດໃນການສູດມາຕິການັ້ນ ຄວນແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດ ເປັນຜູ້ທີ່ຟັງແລ້ວນຳເອົາໄປປະຕິບັດ. ບໍ່ສະເພາະແຕ່ເທົ່ານັ້ນ, ພຣະສົງທີ່ຖືກນິມົນມາສູດນັ້ນ ກໍຖືວ່າເປັນການ ມາເພື່ອພິຈາຣະນາມໍຣະນານຸດສະຕິ ຫລື ການຈະເລີນກັມມະຖານທີ່ຖືເອົາຄວາມຕາຍເປັນອາຣົມ ເພື່ອໃຫ້ເກີດ ຄວາມແໜ່ງໃນໃນຊີວິດ ໃຫ້ຈາງຄາຍຈາກຕັນຫາທີ່ຍັງຫລົງໄຫລຢູ່ໃນຄວາມຈົບຄວາມງາມ ອັນເປັນ ເຫຍື່ອທີ່ຈະພາໃຫ້ຕິດຂ້ອງຢູ່ໃນໂລກນີ້.

ການຄົບງັນເຮືອນດີ

ຕາມການເລົ່າຂານສືບມາ ໃນສະໄໝກ່ອນ ເມື່ອມີເຮືອນດີເກີດຂຶ້ນ ຊາວບ້ານຈະນິຍົມຄົບ ງັນດ້ວຍ ການນິມົນພຣະສັງຄະເຈົ້າ ອ່ານໜັງສືຜູກໃບລານ ຟັງນິທານຊາດົກຮ່ວມກັນຢ່າງມ່ວນຊື່ນເບີກບານໃນທັມ ຖືໄດ້ວ່າເປັນໂອກາດແຫ່ງການສຶກສາຮຽນຮູ້ຫລັກຄຳສອນທາງພຣະພຸດທະສາສນາຈາກພຣະສົງອົງຄະເຈົ້າ. ສະນັ້ນ, ຄົນບູຮານຈິ່ງມັກມີນິທານເລົ່າສູ່ລູກຫລານຟັງ ເພື່ອເປັນຄະຕິທັມຄຳສອນ ອົບຮົມບົ່ມນິໄສເປັນຢ່າງດີ.

ໃນສະໄໝທີ່ຜູ້ຂຽນຍັງນ້ອຍ ເຄີຍຈື່ຈຳໄດ້ວ່າ ເວລາມີເຮືອນດີ ຊາວບ້ານມັກມານັ່ງອົບອຸ່ນກັນ ແລະ ມີຄູບາທີ່ເປັນເຈົ້າຫົວພາຍໃນວັດບ້ານນັ້ນມາອົບອຸ່ນນຳ ຫລືບໍ່ກໍມີຈົວທີ່ບວດຈູງໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງ ລັບໄປແລ້ວນັ້ນ ໄດ້ພາກັນມາອົບອຸ່ນໃນແຕ່ລະຄືນ ໂດຍທີ່ບໍ່ຮີບດ່ວນສິກຂາລະເພດໄປໄວວາເໝືອນດັ່ງໃນປັດຈຸບັນນີ້. ຖ້າເວົ້າເລື່ອງອາຫານ ເຂົ້າປຽກ,ວິ່ກວ໋າງ, ບັ໋ນກັ໋ນ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ຂົ້ວໃນໝາກຂາມແລ້ວແຊ່ນ້ຳເກືອ ມັກຈະຖືກຍໍມາເສີບໃນຍາມເດິກ ເຊິ່ງເປັນອຸບາຍໃຫ້ຄົນທີ່ມາງັນເຮືອນດີໄດ້ຢູ່ອົບອຸ່ນຈົນຮອດເດິກ ແລະການພະນັນກໍບໍ່ມີຫລາຍ.

ຖ້າເວົ້າເຖິງກິດຈະກັມໃນການເຮັດບຸນເຮືອນດີແລ້ວ ຊາວບ້ານທີ່ຢູ່ເຂດຊົນນະບົດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈາກມາ ຈະມີຄວາມສາມັກຄີຊ່ວຍເຫລືອກັນຫລາຍ, ສົມມຸດວ່າມື້ອື່ນຈະເປັນມື້ສັງຄະທານແຈກເຂົ້າ, ມື້ນີ້ພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງ ເພື່ອນມິດສະຫາຍ ຫລືປະຊາຊົນໃນບ້ານດຽວກັນນັ້ນ ຈະມາເຮັດຜາສາດເຜີ້ງ, ຫຍິບໝາກເບັງ, ກະກຽມເຄື່ອງ ເຮັດບຸນຊ່ວຍກັນ ເຊິ່ງເຫັນແລ້ວອົບອຸ່ນ ບົ່ງບອກເຖິງຄວາມສາມັກຄີມີນ້ຳໃຈແບ່ງເບົາສຸກທຸກຮ່ວມກັນ.

ສະຫລຸບ

ສະຫລຸບຄື ຄວາມຕາຍເປັນບົດຮຽນຊີວິດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ໃຫ້ເຮົາພິຈາຣະນາ ເຖິງແມ່ນວ່າເຮົາຈະມັກຫລືບໍ່ມັກ ມັນກໍຈະມາເຖິງວາລະຂອງເຮົາບໍ່ມື້ໃດກໍມື້ໜຶ່ງຢູ່ດີ. ການໃຊ້ຊີວິດຢູ່ຢ່າງປະໝາດ ໂດຍບໍ່ຮູ້ຈັກປະມານໃນການດຳເນີນຊີວິດ ແລະບໍ່ຮູ້ຈັກພິຈາຣະນາໃຫ້ເກີດປັນຍາຈາກຄວາມພັດພາກ ກໍໄດ້ຊື່ວ່າເປັນຜູ້ທີ່ຍັງຫລົງໄຫລໃນໂລກ. ສະນັ້ນ, ບົດຮຽນຈາກເຮືອນດີ ຫລືຄວາມພັດພາກ ຈິ່ງຄວນເປັນບົດຮຽນສຳຄັນໃນຊີວິດ ທີ່ທຸກຄົນຄວນມີໄວ້ພິຈາຣະນາ ເພື່ອທີ່ຈະບໍ່ໄດ້ດຳເນີນຊີວິດຢູ່ຢ່າງປະໝາດ.

 

 

 

 

Ekaggacitto Bhikkhu

Lao Buddhism is a website designed for Lao Buddhist Community.

Ekaggacitto Bhikkhu has 92 posts and counting. See all posts by Ekaggacitto Bhikkhu

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.